Nấm mối – Món ngon bài thuốc

1

Posted by kelangthang | Posted in Dinh Dưỡng - Ẩm Thực | Posted on 25-09-2010

(TNTT&GT) Nấm mối có hàm lượng dinh dưỡng tự nhiên, giúp tăng sức đề kháng cho cơ thể, chống lão hóa và có khả năng ức chế tối đa sự sinh trưởng của các virus.

Từ giữa tháng 4-7 âm lịch hằng năm, khắp vùng đồng đất miệt vườn Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ, Trà Vinh dẫn lên các khu đồn điền cao su, cây ăn trái Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, dọc dài các tỉnh Tây Nguyên đến tận miền cao Việt Bắc, nơi nào có gò mối đùn đất, nơi đó có thể tìm thấy nấm mối đâm chồi, sinh sôi từ meo nấm do nước miếng mối chúa kết hợp với  vi sinh thực vật ươm mầm.

Tên khoa học termitomyces albuminosa. Nấm mối cao trung bình 3-5cm, thân cây tròn 1,5-2cm, tai nấm hình nón chóp hoặc mũ nồi tròn 3cm, nở xòe đầy đặn chu vi 6-7cm. Màu đất nâu xám nhạt hoặc màu xám trắng lúc còn non. Khi già nấm trở màu trắng ngà như gạo nếp, mũ nở hình dù rộng 5-8cm.

Cây thuốc cho phái nữ

Theo y học cổ truyền, các loại nấm đều có tác dụng chữa bệnh nhưng giá trị dược liệu không thể vượt qua nấm mối. Nấm mối có giá trị về mặt dinh dưỡng cao đồng thời còn chữa được nhiều bệnh như ung thư tế bào máu, phổi, gan, thận. Theo một nghiên cứu của bác sĩ Christine Dzerko, chuyên gia nội tiết trung tâm y khoa phụ nữ Austin Texas, thực hiện với 1.475 bệnh nhân trong 60 tuần cho thấy, xác suất trị liệu ung thư vú từ nấm mối đối với phụ nữ và người béo phì đạt mức 92,45%.

Mỹ phẩm và dược phẩm

Gần đây, các nhà nghiên cứu mỹ phẩm ở Osaka (Nhật Bản) đã cho ra thị trường loại mỹ phẩm kết hợp các hoạt chất chiết xuất từ nấm mối, nha đam, rau bồ ngót, bí đỏ, dùng cho làn da bị dị ứng, nhất là da phụ nữ, trẻ em, vốn dễ có nguy cơ bị viêm nhiễm do các tia hồng ngoại từ nắng mặt trời gây nám da, rám và ung thư da.

Ngoài ra, tạp chí Trung y lâm sàng cũng khẳng định, nấm mối có hàm lượng dinh dưỡng tự nhiên (từ nước bọt mối chúa và các vi sinh thực vật tạo thành) giúp tăng sức đề kháng trong cơ thể; chống lão hóa, phát triển chất interferon có khả năng ức chế tối đa sự sinh trưởng của các loại virus, đồng thời giúp ngăn ngừa và giảm tỷ lệ phát triển của các tế bào ung thư.

Phụ nữ từ 28-40 tuổi sau sinh, hoặc cho con bú nhiều, ăn nấm mối sẽ giúp phòng ngừa ung thư vú vì nấm giàu chất xơ, sạch và là thuốc bổ âm, bổ máu, vận thông kinh mạch, giúp thải độc cho cơ thể.

Các đơn thuốc từ nấm mối

-15 cây nấm mối (50-60gr), 30 lá cách non, 10gr lá ngải cứu. Rửa sạch, nấu với 100gr bí đỏ hoặc bí đao (cả vỏ) trong 0,5 lít nước, còn 250ml. Ăn cả ngày. Giúp tăng cường hệ miễn dịch, ngừa sỏi thận, sỏi mật và giảm cholesterol, hạ huyết áp. Phù hợp cho người thiếu sắt, tiểu đường.

- 150gr nấm mối (tai đã nở), 100gr thịt nạc bò (hoặc gan heo), 50gr khoai sọ, 50gr bông cúc vàng. Nấu trong 350ml nước còn 150ml, chia 3 phần, ăn trong ngày. Liên tục 2 tuần. Dùng cho người lao động trí óc biếng ăn, hay mệt mỏi, phụ nữ thiếu sữa, suy giảm bạch cầu, cải thiện chức năng tuyến tụy và tăng sức lực.

- 200gr nấm mối, 250gr xương ống hoặc chân giò heo, 10 quả hồng khô (mứt hồng), 5gr mật ong. Nấu trong 350ml nước, sau khi sôi 30 phút nhắc xuống, thêm 5gr lá thì là. Ăn cả xác và nước trong ngày. Liên tục 10 ngày. Giúp chữa cao huyết áp, bồi dưỡng cơ thể cho phụ nữ sinh xong mất sức, giảm cân.

- 150gr nấm mối, 10 quả chuối hột già còn xanh vỏ, xắt lát mỏng, 30gr kim tần thảo, 60gr rễ cỏ tranh, 30gr lá, bông mã đề. Nấu trong 0,5 l nước còn 250ml, chia 5 phần, uống trong ngày. Liên tục 4 tuần. Giúp chữa sỏi mật, sỏi thận, giảm tế bào xấu gây ung thư máu, đồng thời giúp cho việc ăn uống dễ tiêu, ngon miệng, dễ ngủ.

Ngoài ra, nấm mối còn được dùng chế biến trong các bữa cơm hằng ngày như một loại rau sạch: dùng trộn gỏi với bông điên điển, cải soong, rau tần ô, cần ta. Kho với thịt ba chỉ, cá rô mề hoặc với cá linh. Nấm đã nở tai tròn, chẻ ba đem ướp tỏi, gia vị nướng cùng hải sản. Hoặc dùng kèm với bánh xèo, lẩu nấm là một món ngon cao cấp.

(Lương y Dương Tấn Hưng – Báo Thanh Niên)

Nấm mối

0

Posted by kelangthang | Posted in Dinh Dưỡng - Ẩm Thực | Posted on 25-09-2010

Khoảng tháng 4, tháng 5 âm lịch có mưa, người miệt đồng quen gọi là mưa già. Mưa như muốn trút hết nguồn nước từ trời cao xuống, khơi dậy những chồi mầm cho trái sinh sôi nẩy nở.

Rồi khi ngọn nắng hưng hửng bừng lên, mùi đất xông lên nồng nồng phảng phất mùi xác rêu, lá mục, thì đó là mùa đầy hứa hẹn của nấm mối.Nấm mối mọc khoảng từ tháng tư đến tháng bảy tùy miền.

Có nhiều loại như nấm nếp màu trắng, màu xám tẻ hay xám pha đen… ở miền đồng bằng Nam Bộ, khi những cơn mưa già đủ ngấm vào lớp đất thịt làm úng những ổ mối có hình dáng xù xì giống như những củ khoai mỡ hang hốc, thì từ ổ mối đó mọc lên những hạt meo màu trắng xanh lẫn vào đất, rồi những tai nấm đội đất trồi lên sau những tháng ngày ngủ quên dưới lớp thân cánh mềm mại của bầy mối vàng, cần cù đùn đất đắp lên thành gò, thành ụ.

Quá trình cần cù làm việc của bầy mối kết hợp với nhóm vi khuẩn tạo men cho đất sinh ra những tai nấm mối. Điều kỳ lạ hơn là ổ mối năm trước mọc vào tháng nào, thì năm sau nó vẫn tiếp tục mọc đúng vào tháng ấy trừ khi mối dời ổ đi nơi khác.Nấm mối mọc rộ vào tháng 5 sau tết Đoan ngọ. Nơi ổ mối mọc thành gò, cây cối vẫn xanh tốt bình thường. Nếu không chú ý, nhìn kỹ thế đất nơi ấy hơi cao hơn nơi khác thì ta khó lòng tìm ra nấm mối.

Đi hái nấm cũng là một niềm vui cộng với sự may rủi bởi màu sắc của nấm, thân nấm trắng ngà, xám đen khiến ta dễ nhầm lẫn với màu đất, màu cây lá chung quanh. Nấm mối vừa mọc ngày hôm trước đã vội tàn lụi vào ngày hôm sau. Vì thế, quà tặng của đất cũng là một đặc sản được ưa thích, có giá khá cao.Nấm mối đã giúp vào bữa ăn dân dã thêm đậm đà hương vị đồng quê. Nấu canh nấm mối với mướp hương vừa thơm nước, vừa ngọt canh. Nấu nấm với canh rau tập tàng, nêm thêm chút mắm, càng đậm đà. Nấm mối còn chiên với trứng vịt, chưng với bún tàu, làm nhân bánh xèo. Nấm mối cuốn lá cách nướng thịt, hay cuốn mỡ chài thịt bò. Ngoài cái ngọt đậm vì tai nấm, lại thêm mùi lá cách cháy mang hương đất, hương quê gợi nhớ mảnh vườn, bờ tre, mái lá nơi làng quê ta sinh sống.

“Mưa dầm nấm mối mọc chưa?
Cho nồi canh ngót chiều thưa ngọt lòng
Ngày mai chị có theo chồng
Hương quê vị đất trong lòng chị mang”.

Bạn có dịp về quê vào mùa nấm mối, trong buổi chiều mưa lâm thâm ngồi bên nồi cơm nóng, ăn món canh tập tàng gồm nhiều loại rau hái quanh sân, trong vườn, bờ nương, nêm thêm chút mắm cùng những tai nấm mối thơm lựng, ngọt không kém gì thịt cá. Bữa cơm tuy đạm bạc nhưng không thiếu hương vị nghĩa tình làng quê, vừa chan vừa húp, vừa nhớ về những kỷ niệm một thời gắn bó.Ăn mà nhớ khôn thôi.

(Văn hóa Nghệ thuật ăn uống)

Ngọt ngào hương vị nấm mối

0

Posted by kelangthang | Posted in Dinh Dưỡng - Ẩm Thực | Posted on 25-09-2010

Hình bài viết Ngọt ngào hương vị nấm mốiCó thể nói nấm mối là một món quà đặc biệt mà thiên nhiên ban tặng cho miền quê sông nước Cửu Long. Nhưng nhắc đến “đất nấm” phải kể đến Bến Tre, vùng đất bên kia sông Tiền với những vườn dừa trải dài ba dãy cù lao đã sản sinh ra loại nấm dân dã mà đậm đà không kém gì cao lương mỹ vị.

Trong ký ức của những người xa xứ, mùa nấm mối luôn gợi về những kỷ niệm thân thương, để rồi khi bất chợt ở chốn thị thành, được thưởng thức lại mùi vị nấm mối thấy lòng bồi hồi nhớ chốn quê, nhớ sao mùa nấm!

Quà của đất

Không giống như các loại phổ biến như nấm rơm, nấm mèo… có thể trồng quanh năm bằng meo nhân tạo, nấm mối chỉ có một mùa duy nhất trong năm và hoàn toàn phụ thuộc vào thiên nhiên. Khi những cơn mưa đầu mùa tưới lên đất khô, gió trở mùa làm không khí bốc mùi đất ẩm, người ta gọi đây là “gió nấm”. Thứ gió dễ làm người già bị nhức mình, trẻ con cảm sụt sịt, nhưng hình như ai cũng vui vì sắp được ăn nấm mối. Tùy theo thời tiết mà nấm mọc sớm hay trễ. Thế là đi canh nấm, giữ những chỗ nấm đã mọc từ những mùa trước để nhổ kịp lúc. Có người rất thính mũi, ngửi thấy mùi nấm từ xa, nhưng có người đạp lên nấm mọc trước mắt mà không hay.

Mùa nấm kéo dài chừng hơn một tháng, bắt đầu từ độ cuối tháng Tư Âm lịch, rộ vào tháng Năm và lai rai sang tháng Sáu rồi dứt. Nấm thường mọc ở những vườn dừa có nhiều tàu dừa mục, hoặc dưới lớp đất bùn bồi lên bờ vừa khô. Từ ụ mối nằm sâu dưới đất sẽ tiết ra meo, tùy ụ mối lớn hay nhỏ mà ổ nấm mọc nhiều hay ít. Nấm mọc lúp xúp như một đội binh, nhỏ thì như ngón tay út, lớn thì bằng ngón cái, có khi nấm mọc kéo dài cả vài mét, có khi gom lại như cái nia tròn. Tai nấm thường có màu nâu sậm, nhưng cũng có loại trắng tinh (gọi là nấm nếp), chỉ khác màu thôi chứ chúng đều ngon cả.

Nhổ nấm cũng phải biết kỹ thuật. Nếu nấm mọc chỗ đất cứng thì phải lay nhẹ từ từ hoặc dùng cành cây cạy đất, nhổ được hết phần gốc nằm sâu trong đất. Điều đáng chú ý là không được dùng dao, vì “hơi dao” sẽ làm mối bỏ đi, năm sau nấm không mọc nữa.

Đa dạng món ăn nấm mối

Nấm nhổ lên vừa đang độ còn búp là đúng lúc nhất. Cán nấm nằm sâu trong đất nên trông “lem luốc”… Món lẩu mắm đã ngon, có thêm nấm mối càng hấp dẫn

Nấm nhổ lên cạo rửa sạch đất, lớn thì chẻ làm đôi, nhỏ thì để nguyên tai, ngâm chút nước muối là sạch, sau đó tùy ý thích mà chế biến. Thực đơn về nấm cũng rất phong phú, có đến hàng chục món. Khi chế biến, không nên nêm nhiều gia vị để giữ hương vị thơm ngon nguyên thủy của nấm. Dù là món gì, gắp miếng nấm mối nhai chầm chậm để vừa cảm nhận được cái giòn sần sật và vị ngọt thanh, đậm đà của nấm tiết ra đầu lưỡi, rất đặc trưng không lẫn vào đâu được, mới thấy nấm mối đúng là “hoa hậu miệt vườn” hiếm có đối thủ.

Ở quê, người ta hay dùng những thứ rau, củ, quả có sẵn trong vườn để chế biến với nấm. Dễ nhất là nấu cháo nấm. Ngày mưa rả rích, có tô cháo nấm bốc khói thơm lừng thì còn gì bằng. Để ăn với cơm có các món nấm kho tiêu, xào sả ớt, xào bầu, bí, mướp hay nấu canh tập tàng (gồm nhiều loại rau mọc ở vườn như cải trời, rau má, mồng tơi, rau ngót…) đều ngon.

Canh nấm nêm bằng muối ớt, đặc biệt là ớt hiểm chín đỏ, đâm nhuyễn với muối, nêm một ít vào canh và để chấm ở ngoài. Vị cay nồng ấm của ớt càng làm tô canh nấm ngọt đậm hơn. Xứ dừa còn có món đặc sản là nấm um lá cách (giống như lươn um) vắt nước cốt dừa. Lá cách hơi nhẫn nhưng khi kết hợp với vị ngọt của nấm và vị béo của dừa thì thơm ngon khó tả. Còn trong các món ăn chơi phải kể đến bánh xèo nhân nấm mối, nấm lăn bột…

Bánh xèo không lạ, nhưng muốn ăn bánh xèo nhân nấm mối thì mỗi năm chỉ có một lần. Bởi vậy, thường vào dịp ăn Tết Đoan Ngọ (mùng năm tháng Năm Âm lịch), con cái đi xa cũng tranh thủ về nhà, quây quần cùng mẹ, cùng chị đổ bánh xèo, ăn một bữa cho đã thèm. Có khi trúng mùa nấm mối, mẹ còn vén khéo làm cho ít nấm sấy khô để con đem theo làm quà cho người thành phố. Những đầu bếp miệt vườn cũng rất linh động trong việc sáng tạo, chế biến món ăn, cho nấm xuất hiện trong các món lẩu, đặc biệt lẩu mắm vốn đã nổi tiếng của miền Tây.

Ngày nay, do vườn đã được khai khẩn, trồng trọt nhiều, lại sử dụng các loại thuốc hóa học nên nấm mối không mọc nhiều như xưa nữa. Khi gió nấm về xào xạc, mùa nấm mối cũng lặng lẽ hơn. Nhưng ở nơi “thứ gì cũng có” như Sài Gòn, ăn loại nấm mối có giá đắt hơn cả thịt heo, nhiều người vẫn thấy thiêu thiếu một cái gì đó. Hóa ra, những người xa xứ không chỉ thèm nấm mối, mà còn thèm cả cái không khí ở quê nhà…

Theo dulich.tuoitre.com.vn

Món ngon nấm mối

1

Posted by kelangthang | Posted in Dinh Dưỡng - Ẩm Thực | Posted on 25-09-2010

Nấm mối là một loại thực phẩm quý hiếm, hương vị ngọt, thơm đặc trưng không loại nấm nào thay thế được. Ở Nam Bộ đến mùa nấm, những gò nấm sai cho trên 1 kg. Còn gò nhỏ cho vài trăm gam cũng đủ chế biến một món ngon cho vài người ăn.

Mùa nấm mối bắt đầu từ tháng 6 đến tháng 8. Lúc đó, ở trong vườn, dưới mặt đất, nơi gò cao, có những tổ mối tròn như quả cam và lũ mối tạp nấm. Tận dụng thời tiết lúc nóng ẩm, lúc mưa xen nhau, đất mềm xốp, mối dùng khả năng riêng tiết ra những chất đặc biệt tạo men nấm bọc quanh tổ mối.

Men nấm phát triển mới đầu nhỏ như cái đinh có mũ nhọn xuyên qua đất thành nấm. Ngày đầu nấm mọc còn rất nhỏ, người ta gọi là “nấm nứt đất” không thu hái lúc này. Sau 2 ngày nấm phát triển to lên thành “nấm búp” mình nấm tròn mập, mũ bung ra, hơi cứng, đây là lúc chất lượng nấm tốt nhất, ngọt, giòn, rất thơm. Sau 2 ngày nữa, nấm mọc cao lên nở bung ra, mình gầy gọi là “nấm tán dù”. Nấm tán dù cũng thơm ngon nhưng chất lượng đã giảm. Nếu không ai gặt hái chúng sẽ đi vào giai đoạn “nấm tàn” có mùi hôi do tự phân huỷ, không ăn được.

Thực đơn có nấm rất phong phú và dễ chế biến. Đó là các món như canh nấm mối nấu với mỡ, nấm mối hầm nước cốt dừa lá cách, nấm búp xào gan lợn, nấm búp kho tiêu với cá bống trứng, nấm búp nướng lửa than. Nấm phơi khô để dành lâu ngày dùng nấu các món ăn chay…